Qədim türklərin köçəri və dinsiz olması fikri alt-üst oldu.

04 Sentyabr 2016 - 15:04

Hun və Göytürk dönəminə aid məbəd kompleksində Türk tarixinə işıq salan yeni tapıntılar ortaya çıxıb 

 

Ahli-Beyt.ge xəbər agentliyi Modern.az saytına istinadən xəbər verir ki,  Monqolustanda qədim Türk tarixinə işıq tuta biləcək yeni qiymətli mənbələr aşkarlanıb. Ölkənin Şivet Ulan adlanan ərazisində kəşf edilən külliyyə Orxon kitabələrindən sonra üzə çıxan ən böyük tapıntı hesab olunur. Beynəlxalq Türk Akademiyasının təşəbbüsü və dəstəyi ilə"Tanrı dağından Ötükənə: Böyük Çöl xalqlarının tarixi və mədəni dəyərləri" adlı beynəlxalq ekspedisiya çərçivəsində Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Türkiyə və Rusiyadan tanınmış türkoloq və arxeoloqlardan ibarət ekspedisiya qrupu həmin ərazidə olub.


Təxminən 100 il əvvəl tapılmasına, ortaya çıxarılmasına baxmayaraq, Şivet Ulan – Ötügen kompleksi uzun illər diqqətdən kənarda qalıb. Burdan müxtəlif oğurluqlar edilib, çapılıb, talanıb. Ötən il Beynəlxalq Türk Akademiyası tərəfindən Monqolustan tərəfi ilə birgə burda ciddi tədqiqatlara start verilib.


Türk tarixinin İslamdan əvvəlki dövrü haqqında məlumatlar indiyədək əsasən Orxon daş kitabalərindən alınmışdısa, tədqiqatçılar qazıntıların davam etdiyi bu kompleksdən yeni və daha qədim kitabələrin, qiymətli məlumatların əldə ediləcəyi qənaətindədirlər. 


Tədqiqatlara bilavasitə rəhbərlik edən Beynəlxalq Türk Akademiyasının prezidenti Darhan Kıdırali hesab edir ki, “Şivet Ulan məbəd kompleksi qədim türklərin, əcdadlarımızın müqəddəs bildiyi bir yer, Kutluq, İlteriş, Bilgə xaqanların, Tonyukuk, Gültegin kimi türk sərkərdələrin gəldiyi, ibadət etdiyi bir məkandır. Bura İslamiyyətdən öncə Türklərin əsas inanc yeri olub. Onlar bura gələr, ayinlər icra edər, qurbanlar kəsər, qurultay keçirərdilər. Bu tapıntı indiyədək türklərin köçəri və dinsiz olması ilə bağlı fərziyyələri də alt-üst edib. Qədim türklərin tanrıçılıq dini olduğunu və tək Tanrıya ibadət etdiyi təsdiqlənib. Ona görə də, Beynəlxalq Türk Akademiyası burda aparılan qazıntılara xüsusi önəm verir. Bu məqsədlə Monqolustan Elmlər Akademiyası ilə xüsusi memorandum da imzalanıb. Qazıntılar bir ildir aparılır və bundan sonra da davam etdiriləcək. İndiyədək məbəddə 15 dəfə oğurluq və dağıntı olub. Müxtəlif ölkələr tərəfindən bir neçə dəfə məbəddə tədqiqatlara cəhd olunsa da, ilk geniş tədqiqatı aparmaq bizə qismət oldu. Bütün Türk dünyasına xeyirli olsun!”

 

Arxeoloqlara görə bu məbəd Göytürklərdən öncəki vaxtlara, Hunlar dövrünə, yəni Oğuzların Orta Asiya və Qafqazlara hərəkətindən əvvəlki tarixə aiddir. Tək Tanrıya inanan türklər bura yığışar, qurultaylar, mərasimlər keçirər və əsas məsələləri burda həll edərdilər. Onların inancına görə bura dünyanın mərkəzi hesab olunurdu.


Qazıntılar zamanı tapılan çeşidli daş abidələr də bunu təsdiq edir. Amma tədqiqatlar həmin abidələrin ilk ünvanının bura olduğu qənaətini doğdulayır.

Kompleksdə ən diqqət çəkən abidələrdən biri məşhur Bengü daşıdır. Burda avşar, salur, bayandur kimi 65 qədim türk boyunun tamqası yer alıb.


Qədim türk boylarının tamqalarının yer aldığı məşhur Bengü daşı da Şivet Ulan kompleksində yerləşir. Bengü daşında türklər öz varlıqlarını tarixin yaddaşına küçürmək üçün öz tamqalarını qoyurdular. Məhz bu müqəddəs daşda Bilgə Xaqan və Külteginin də tamqaları yer alıb.


Qeyd edək ki, ekspedisiya çərçivəsində Monqolustanda arxeoloji və türkoloji tədqiqatları genişləndirmək məqsədi ilə Beynəlxalq Türk Akademiyası ölkənin müxtəlif rəsmi qurumları ilə çeşidli razılaşma və memorandumlar da imzalanıb.


Xəbər lenti

Посол РФ в Турции рассказал о новых угрозах в свой адрес
2020-02-17 18:28

На судне Diamond Princess заражение коронавирусом выявлено у 40 американцев
2020-02-17 18:25

Помпео хотел оставить в секрете встречу с Лавровым
2020-02-17 18:22

В провинции Хубэй запретили движение пешеходов и транспорта
2020-02-17 18:18

Отмечен резкий рост смертности от коронавируса
2020-02-17 17:48

Netanyahu: "Müsəlman ölkələri ilə sıx əlaqələrimiz var"
2020-02-17 17:39

Peskov Ərdoğana cavab verdi
2020-02-17 17:37

Türkiyə və Rusiya Moskvada Suriyadakı vəziyyəti müzakirə edir
2020-02-17 17:35

Burkina-Fasoda kilsəyə hücum oldu, xeyli sayda ölən var
2020-02-17 17:33

ABŞ Yaponiyadan vətəndaşlarını təxliyə etdi
2020-02-17 17:31

Koronavirusa görə Yaponiya imperatorunun çıxışı təxirə salındı
2020-02-17 17:30

Gürcüstanda Turizm Nazirliyi yaradıla bilər
2020-02-17 17:26

Türkiyə səfiri Hindistan XİN-ə çağırıldı
2020-02-17 17:25

Gürcüstanın sabiq prezidenti fəal siyasətə qayıtdı
2020-02-17 17:21

Koronavirus Gürcüstanın turizm sektoruna təsir edibmi?
2020-02-17 16:41

Koronavirus Çin iqtisadiyyatını çökdürür
2020-02-17 16:38

Kamerunda 14-ü uşaq olmaqla 22 nəfər öldürüldü
2020-02-17 16:34

Gürcüstanda beş uşaqlı azərbaycanlı ailə yaşadığı evdən çıxarıldı
2020-02-17 16:33

Mövlud Çavuşoğlu: “İkili standartlara görə Qərbə etibar edənlər azalır”
2020-02-17 16:30

Yaponiyada koronavirusa yoluxanların sayı artdı
2020-02-17 16:28

Daha bir ölkədə koronavirusdan ölüm baş verdi
2020-02-17 16:22

Gürcüstanda azərbaycanlı qadın qətlə yetirildi
2020-02-17 16:21

Çində koronavirusa qarşı mübarizə necə gedir
2020-02-17 16:18

Koronavirus bu ölkənin gəmisində sürətlə yayılır
2020-02-17 16:16

ABŞ-ın Bağdaddakı səfirliyi raket hücumuna məruz qaldı
2020-02-17 16:14

Koronavirusdan ölənlərin sayı 1665 nəfərə çatdı
2020-02-17 16:06

Nigeriyada hücum zamanı onlarla qoca və uşaq öldürüldü
2020-02-17 16:04

Suriyada kütləvi məzarlıq tapıldı
2020-02-17 14:20

Suriyalılar Hələbin son rayonlarının terrorçulardan azad edilməsini bayram edir - VİDEO
2020-02-17 14:18

Bağdadda Haşdi Şabi qərargahına hücum
2020-02-17 14:15

Fələstin torpağında şəhid Hacı Qasım Süleymaninin heykəli ucaldıldı
2020-02-17 14:13

Suriyanın Deyr əz-Zor şəhərində ABŞ qüvvələrinə qarşı aksiya keçirildi
2020-02-17 14:12

Səudiyyə Ərəbistanının Yəməndəki rüsvayçılığı - Video
2020-02-17 14:11

Yəməndə onlarla işğalçı öldürüldü
2020-02-17 14:10

Laricani Dəməşq səfərinin ardınca Beyruta getdi
2020-02-17 14:09

İdlibdə terrorçuların silah anbarı və komanda mərkəzi tapılıb - VİDEO
2020-02-17 14:08

ABŞ koalisiyası: “Suriya və İraqda 1370 dinc sakin öldürmüşük”
2020-02-17 11:03

“Ənsarullah” və Səudiyyə 1400 əsiri azad etmək barədə razılıq əldə edib
2020-02-17 11:01

İsrail Fələstinlə sərhədləri müəyyənləşdirəcək qrup yaratdı
2020-02-17 11:00