Rusiya hələ də dünya gücüdürmü..?

25 Dekabr 2015 - 22:57
ahli-beyt.ge xəbər agentliyinin verdiyi məlumata görə, 

Londondakı “Chatham House” araşdırma mərkəzinin Rusiya və Avrasiya proqramının rəhbəri Ceyms Niksi sual edir: 1991-ci ildə SSRİ dağıldıqdan sonra müstəqil olmuş 15 respublikadan biri olan Rusiya hələ də dünya gücü sayıla bilərmi?

 Doğrudur:

 - Rusiya hələ də dünyanın ən böyük ölkəsi və ən böyük neft hasilatçısıdır;

 - O, hələ də BMT Təhlükəsizlik Şurasında 5 daimi üzvdən biridir;

 - Onun nüvə silahı (9 nüvə ölkəsindən biridir) xeyli təkmilləşdirilib;

 - Rusiya hələ də müdafiə sisteminə böyük pullar xərcləyir, lokal və regional müharibənin eskalasiyası məqsədinə xeyli yaxınlaşıb.

 Lakin Rusiyanın bu hərbi qüdrətini saxlamalı olan iqtisadiyyatı tənəzülldədir. Rusiya dünyanın 10-cu böyük iqtisadiyyatıdır, lakin əsasən karbohidratların hasilatı ilə məşğuldur.

 Bu ölkədə iqtisadiyyat sahəsində korrupsiya və mənimsəmələr isə geniş yayılıb.

 Rusiya hələ də sovet zəmanəsindən qalma infrastrukturun əsiridir və onun öz əhalisinin səhiyyə və təhsil ehtiyaclarını təmin etmək imkanları getdikcə daralır.

   Müxtəlif baxışların nədən ibarət olmasından asılı olmayaraq Rusiya üçün bir müsbət, bir də mənfi amil inkaredilməzdir:

 - Rusiya özünü böyük qüvvə sayır və bu, ölkə daxilində heç bir mübahisə doğurmur;

 - Çin iqtisadi güc kimi Rusiyanı kölgədə qoyaraq dünyada ABŞ-dan sonra ikinci ölkəyə çevrilib;

 - Ukrayna ilə əlaqədar yaranmış vəziyyətə görə prioritetlərini Asiyaya yönəltməyə çalışmasına baxmayaraq Rusiya hələ də özünü Qərb və Amerika ilə müqayisə edir.

  Hipotetik qiymətləndirmə və ya real dünya göstəricilərinə baxmayaraq Rusiya dünya siyasətində özü üçün Avrasiya meydanını seçib. O, nə Avropa, nə də Asiyaya müttəfiq olmadan öz nüfuzunu burada bərqərar etməyə çalışır.

 Rusiyanın Braziliya, Hindistan, Çin və Cənubi Afrika ilə birlikdə BRİCS təşkilatına üzvlüyü onu göstərir ki, o, hələlik mədəniyyət baxımından Avropaya tam bağlı deyil.

 Onun hazırda Avropa İttifaqı kimi qərbyönlü qurumlara üzvlük istəyi yoxdur.

 Bunun əvəzində Rusiya daim Qərbə alternativ yaratmağa can atır. Bunlardan ən sonuncu cəhd Avrasiya İttifaqıdır. Bu təşkilat Qərblə balansa hesablanmış, lakin Qərbin norma və dəyərlərindən azad bir qurumdur.

  Ceyms Niksi bu qənaətdədir ki, Avrasiya İttifaqına qoşulan ölkələrin bunu hansı bir həvəslə etdiyi xatırlanarsa, onun gələcəyi barədə doğacaq suallar təbii səslənə bilər.

 Bütün bunlardan daha mühüm amil isə budur ki, Rusiya dünya boyunca demokratiyanın ən inadkar rəqibidir.

  2014-cü il üçün ümumi daxili məhsula (ÜDM) görə dünyanın ən böyük iqtisadiyyatları (milyard dollarla):

 ABŞ - 17

 Çin - 10

 Yaponiya - 4

 Almaniya - 3

 Birləşmiş Krallıq - 2,9

 Fransa - 2,8

 Braziliya - 2,3

 Italiya - 2

 Hindistan - 2

 Rusiya - 1,8

 Hazırda Suriyada apardığı hava kampaniyasına qədər Rusiya özünü qlobal güc adlandırsa da regional güc kimi davranırdı.

 Rusiyanın qarşılaşdığı ən böyük çətinlik budur ki, o, özünün qlobal əhəmiyyətini saxlamağa çalışsa da bu titul üçün zəruri olan bütün göstəriciləri tənəzzüldədir, müttəfiqləri azdır, onların da əksəriyyəti diktaturalardır.

 Bəziləri üçün Rusiyanın təbii və tarixi hegemonluğu onun daim əsas oyunçu olaraq qalmasını təmin edəcək.

 Bir başqalarının fikrincə isə Rusiya öz zəifliyini riskli xarici avantürizmlə pərdələməyə çalışır. Bir çoxları düşünürlər ki, hazırda Rusiya elə məhz bunu etməklə məşğuldur (BBC).


Xəbər lenti

ABŞ Əfqanıstandakı hərbçi sayında yenidən ixtisarlar etdi
2020-08-12 21:51

Ukrayna MDB-nin daha bir neçə sazişindən çıxdı
2020-08-12 21:48

"Vəziyyət nəzarətdən çıxa bilər"
2020-08-12 21:44

"Mövcud sarı avtobus parkı ilin sonuna qədər tamamilə dəyişdiriləcəkdir"
2020-08-12 21:35

"Belə davam etsə sentyabrda məktəblər açılmaya bilər"
2020-08-12 21:31

Svanetidən yüzlərlə insan karantinə köçürüldü
2020-08-12 21:26

Tbilisidə "ağıllı" nəqliyyat sistemi tətbiq olunacaq
2020-08-12 21:19

İsrail rejiminə məxsus helikopter sionist qəsəbəsinə raket atdı
2020-08-12 15:30

Əfqanıstanın Nəngərhar həbsxanasından 300 məhbus qaçıb
2020-08-12 15:29

İsrail bir aya 429 fələstinlini həbs edib
2020-08-12 15:21

İsrail hava və qurudan Qəzzaya zərbələr endirib
2020-08-12 15:19

İraq Türkiyə səfirini Bağdadda XİN-ə çağırıb
2020-08-12 15:18

İraq ABŞ əsgərlərinin ölkədən çıxarılmasına təkid edir
2020-08-12 15:16

İran Prezidenti ABŞ-a xəbərdarlıq edib
2020-08-12 15:15

İranda son sutkada 188 nəfər koronavirusdan vəfat edib
2020-08-12 15:12

Azərbaycanda koronavirusa yoluxma sayı
2020-08-12 10:59

Əfqanıstanda “Taliban” 6 polis əməkdaşını öldürüb
2020-08-12 10:58

İŞİD İraqa növbəti dəfə hücum etdi
2020-08-12 10:55

ABŞ İraqdan Suriyaya texnika və avadanlıq yerləşdirdi
2020-08-12 10:51

Hava zərbələri nəticəsində İraq Ordusunun 3 hərbçisi ölüb
2020-08-12 10:47

İran Kəşfiyyatı ölkədə beş cəsus qrupunun ələ keçdiyini bildirib
2020-08-12 10:45

Gürcüstandan 280 nəfərə yaxın azərbaycanlı təxliyə olunur
2020-08-12 10:42

Dünyada 740 mindən çox insan koronadan öldü
2020-08-12 10:40

İraq müqaviməti işğalçılara gözlərini açmağa imkan vermir
2020-08-12 10:37

Bağdadın "yaşıl zona"sı raket hücumuna məruz qalıb
2020-08-12 10:34

İsraildə koronavirusa yoluxanların sayı 86 min nəfəri ötüb
2020-08-12 10:29

Beyrutda partlayışda ölənlərin sayı 170-i ötdü
2020-08-12 10:25

Gürcüstanda koronavirus statistikası
2020-08-12 10:22

Gürcüstan vətəndaşları bu ölkəyə səfər etdikdə karantinə alınmayacaq
2020-08-12 07:36

Səhiyyə naziri koronavirusun ikinci dalğasından danışdı
2020-08-12 07:33

Bu il neçə sürücü 100 balını tamam ilə tükədib?
2020-08-12 07:31

Daxili İşlər Nazirliyinin 10-dan çox əməkdaşı koronavirusa yoluxdu
2020-08-12 07:27

İraqda bir gündə ABŞ qüvvələrinə qarşı ikinci hücum xəbəri verilib
2020-08-11 15:36

İran ölkə nazirliklərində beş cəsusun ələ keçdiyini bildirib
2020-08-11 15:35

Livanda etirazçılar hökumətin istefası ilə kifayətlənmir
2020-08-11 15:34

İsrail Qəzzanın yeganə ticarət qapısını da bağladı
2020-08-11 15:33

İranda son sutka ərzində 184 nəfər COVID-19-dan vəfat edib
2020-08-11 15:31

Gürcüstanda koronavirus statistikası
2020-08-11 10:38

İraq-Küveyt sərhədində partlayış; ABŞ hərbi karvanı hədəfə alındı
2020-08-11 10:36