Bakıda “qoluboy”lar paradı?

11 Yanvar 2012 - 12:14

Avroviziya-2012 mahnı müsabiqəsinə paralel olaraq Bakıda gey-parad keçiriləcək.

Yəqin ki, bu il may ayının 26-da Avroviziya mahnı müsabiqəsinin Azərbaycanda keçiriləcəyindən xəbəriniz var. Bu hamımıza gün kimi aydındır. Amma gün kimi aydın olmayan başqa bir məqam da var. Belə ki, lezbiyan, gey, biseksual və transeksual “mədəniyyəti”ni qeyd etmək məqsədi ilə hər il dünyanın müxtəlif şəhərlərində gey-parad adlı festival və aksiyalar keçirilir ki, bu da mahnı müsabiqəsinin simvolu halına gəlib. 

Bəs nədir bu gey-parad, nə vaxtdan keçirilməyə başlayıb, kimlər keçirir və məqsədləri nədir? İlk öncə ondan başlayaq ki, İngiliscədə "gay pride parade" adlana bu sözün hərfi tərcüməsi "homoseksualların qürur paradı"dır. 

LQBT-nin (lezbiyan, gey (homoseksual), biseksual, transeksual) məqsədi cəmiyyətin onlara normal münasibət göstərməsi məqsədilə aksiyaların keçirilməsidir ki, bu da gey-parad adlanır. 

Qeyd etmək yerinə düşərdi ki, 1960-cı illərdə amerikalı gey və lezbiyanların qanun qarşısında cavab verməli olurlarmış. Belə ki, homoseksual əməllər, hətta yaşlı insanlar tərəfində və şəxsi evlərdə həyata keçirilərdisə də, bu bütün ştatlar üzrə cinayət əməli hesab edilərmiş. Bunun üçün pul cəriməsi və 20 ilə qədər həbs nəzərdə tutulurmuş. Polis vaxtaşırı gey-klublarda reydlər keçirərmiş və saxlanılan şəxslərin şəkilləri qəzetlərdə dərc olunarmış ki, digərləri iş yerlərini itirməkdən və ictimai qınaqdan çəkinsinlər.

1969-cu il 27-28 iyun tarixlərində polis belə reydlərin birində geylərin daş və şüşə butulka hücumuna məruz qalır. Qarşıdurma səhərə qədər davam edir. Səhərisi gün polis yenidən əməliyyat keçirir və bu zaman qarşıdurmalar bir həftə davam edir. Elə həmin ilin noyabrında LQBT-nin konfransı keçirilir və Kreyq Rodvell adlı homoseksual tərəfindən bu hadisənin hər il qeyd olunması təklif edilir və "Stounvollski üsyanı" adlandırılması qərara alınır.

1970-ci ildə hadisənin ildönümü ilə əlaqədar ilk gey-parad keçirilir. İştirakçılar homoseksual əlaqəni cinayət sayan qanunlara etiraz edirlər. Aksiyanın şüarları isə belə olub: "Biz nə istəyirik? Homoseksuallara azadlıq! Bunu nə vaxt istəyirik! Elə indi! Ucadan deyin: Homoseksual - bu şərəfdir!" Bu aksiya növbəti il də keçirildi və Nyu-York ştatının hər il keçirilən gey-paradı halına gəldi. Ancaq bu aksiya Nyu-Yorkla məhdudlaşmadı və Çikaqo, Los-Anceles, San-Fransisko, Atlanta və Torontoda da keçirilməyə başlandı. Hazırda bu aksiya hər il bütün ABŞ və Kanada ərazisində keçirilir. 

Daha sonra bu aksiyalar Avropaya keçdi. Və ilk aksiya 1970-ci ildə Londonda baş tutdu. 1971-ci ildə Fransada, 1979-cu ildə Berlində, 1983-cü ildə Dublində gey-parad təşkil edildi. Zaman-zaman bu paradlar Cənubi və Şimali Amerika, Avropa, Avstraliya, Yeni Zellandiya, CAR, Türkiyə, İsrail, Tayland, Hindistan, Yaponiya, Tayvan və Çində də keçirilməyə başlayıb və indi də keçirilir.

Ancaq bu cür aksiyalar keçmiş Sosialist ölkələrində təzyiqlərlə üzləşiblər. Belə ki, 2001-ci ildə Serbiyanın paytaxtı Belqradda geylər millətçi gənclərin hücumuna məruz qalıblar. 2009-cu ildə isə Serbiyada futbol fanatları ilə geylər arasında baş verən qarşıdurmanın zərəri 1 milyon avro oldu. Analoji qarşıdurmalar Bratislava, Buxarest, Budapeşt və Riqada da baş verdi. Amma onlara hökumətlərin yaratdığı şərait öz sözünü deməyə başladı. Belə ki, 2011-ci ildə Zaqrebdə keçirilən gey-paradda heç bir insident qeydə alınmadı.

2005-ci ildə isə Polşanın paytaxtı Varşavada keçirilməsi nəzərdə tutulan gey-parada mərhum prezident Lex Kaçinski qəti şəkildə etiraz edərək, paradın keçirilməməsi göstərişini vermişdi. Onun bu qərarı Avropa Məhkəməsi tərəfindən 2007-ci ildə insan haqlarının pozulması kimi qiymətləndirilmişdi. Kaçinskinin təyyarə qəzasına dünyasını dəyişməsindən sonra isə geylərin yolu açıldı.

Gey-paradın keçirilməsinə qadağa 2005-ci ildə isə Moskvada da qeydə alındı. Dövrün meri Yuri Lujkov gey-paradı qadağan edən qərar çıxardı. Aksiyanı keçirməyə cəhd göstərən geylərin qarşısına isə millətçi gənclər çıxdı. Bu hadisələr növbəti illərdə də təkrarlandı. 2010-cu ildə Avropa Məhkəməsi gey-paradın Moskvada qadağan olunmasını qeyri-qanuni adlandırmasına baxmayaraq, Rusiya rəhbərliyinin 2011-ci ildə də qərarı dəyişmədi.

Qey-paradların keçirilməsi isə müxtəlif şəkildə olur - parad, mitinq, marş, festival, yarmarka, piknik və sair. Bu paradlar müxtəlif ölkələrdə müxtəlif cür adlandırılır. Məsələn Avstriyada "rəngarəng parad", Hollandiyada "çəhrayı şənbə", Almaniya və İsveçrədə "Kristofer-strit günü", Latviyada "dostluq günü", Avstraliyada isə gey-parad karnaval şəklində bayram edilir və "Mardi Qra" adlanır.

Bəs Azərbaycanda bu paradı necə adlandıracaqlar? Səhv oxumadınız, bəli, Azərbaycanda. Bu il ölkəmizdə, İslam Mədəniyyətinin Paytaxtı elan edilmiş Bakıda gey-parad keçiriləcək. Çünki Avroviziya mahnı müsabiqəsinin keçirildiyi ölkələrdə belə bir paradın keçirilməsi artıq dəb halını alıb. Yəni bir qayda olaraq bu müsabiqənin keçirildiyi ölkələrdə may ayında gey-parad təşkil olunur. Ola bilsin kimlərsə iddia eləsinlər ki, yox belə bir iyrənc addım Azərbaycanda atıla bilməz! Amma əmin olun ki, bu belə də olacaq. Çünki bunu geylərin saytı bəyanlayır. Onların saytında bir il ərzində keçiriləcək aksiyaların təqvimi verilib və siyahıda ölkələrin adları göstərilib. Siyahıda 2012-ci ilin may ayının 22-26-sı tarixlərində Bakıda gey-paradın keçiriləcəyi bildirilir.

Faktxeber

 


Xəbər lenti

ÜST-dən məyusedici peyvənd açıqlaması
2020-09-22 17:41

ABŞ sanksiyaları İranla sərbəst münasibətlərimizə mane olmayacaq
2020-09-22 17:38

Merkel BMT-yə çağırış etdi
2020-09-22 17:36

Fransada yeni qanun layihəsi müsəlmanların narahatlığına səbəb oldu
2020-09-22 17:34

Parlament sədri ancaq bu şərtlə Rusiya ilə münasibətlərin normalaşmasından danışıla biləcəyini açıqladı
2020-09-22 17:31

Gürcüstan 2021-ci ilin əvvəlində avro-5 standartlı Azərbaycan dizelini ala bilməyəcək
2020-09-22 17:29

"Mixail Saakaşvilini yenidən hakimiyyətdə görmək istəmirəm"
2020-09-22 17:27

Hökumət adminstrasiyasından sərt karantin rejimi ilə bağlı açıqlama verildi
2020-09-22 17:24

Hökumət administrasiyasının rəhbəri yazılan cərimələrdən danışdı
2020-09-22 17:22

Gürcüstanda daha bir nəfər koronavirusdan öldü
2020-09-22 17:20

İsrailin 10 ildir Bəhreyndə ofisi var
2020-09-22 14:04

Lavrov ABŞ-ın İrana qarşı sanksiya tələbindən danışdı
2020-09-22 12:18

Çin dövlət başçısı BMT-nin qorunub saxlanılmasını istədi
2020-09-22 12:16

İdlibdəki terror təhdidləri hələ də aradan qaldırılmayıb
2020-09-22 12:15

BMT TŞ-nin daimi üzvü olmağa hazırıq
2020-09-22 12:13

ÜST Rusiyanın koronavirus vaksininə müsbət rəy verdi
2020-09-22 12:11

Baş nazir Giorgi Qaxaria xaricə işləmək üçün gedən vətəndaşlar haqda danışdı
2020-09-22 12:09

Gürcüstanda bu gün koronavirusa yoluxanların hansı bölgələrdən olduğları açıqlandı
2020-09-22 12:06

Gürcüstanda koronavirusla bağlı son vəziyyət açıqlandı (REKORD)
2020-09-22 10:17

Gürcüstanda COVID-19 xəstəsi olan 2 nəfər öldü
2020-09-22 10:20

ABŞ İranın Müdafiə Nazirliyinə yeni sanksiyalar tətbiq edib
2020-09-22 10:01

İraq Fransadan külli miqdarda silah alacağını bildirib
2020-09-22 10:00

İraqda İŞİD terrorçuları yaxalandı
2020-09-22 09:56

Bəhreyndə nümayişçilərə hücum edildi
2020-09-22 09:54

İran ABŞ-la məhbusların mübadiləsinə hazırdır
2020-09-22 09:50

İŞİD-in ölümlə üz-üzə qoyduğu azyaşlılar və qadınlar xilas edildi - VİDEO
2020-09-22 09:41

Azərbaycanda koronavirusa yoluxma sayı
2020-09-22 09:39

Türkiyə və Rusiya hərbçiləri növbəti dəfə birgə təlim keçirdi
2020-09-21 17:31

ABŞ sanksiyalarından qorxmuruq, öyrəşmişik
2020-09-21 17:29

Çin ABŞ-ın simulyativ bazasına zərbələr endirdi
2020-09-21 17:26

Yunanıstanın silah şirkəti İsrailə satıldı
2020-09-21 17:24

Yunanıstan Türkiyə ilə sərhədinə xaç yerləşdirdi
2020-09-21 17:22

"Ölkəmiz "Yaşıl zona" statusunda qalmaqda davam edir"
2020-09-21 17:17

Daha çox insana kömək edəcəyik
2020-09-21 17:09

"Acariyada epidemioloji vəziyyət gərgindir..."
2020-09-21 17:06

"Mən Vanqa deyiləm, amma ... 2021- ci il koronavirusun son ili olmalıdır"
2020-09-21 17:03

"Bu adamın demək olar ki, hər çıxışı İvanişvilinin təbliğatı üçün bir hədiyyədir”
2020-09-21 17:01

Taliban Əfqanıstan təhlükəsizlik qüvvələrinə hücum edib, 26 ölü var
2020-09-21 15:42

İranın xarici işlər naziri Moskvaya rəsmi səfərə gedir
2020-09-21 15:42